Hoại tử chỏm xương đùi

Bệnh hoại tử vô khuẩn chỏm xương đùi-chẩn đoán, điều trị? Hoại tử vô khuẩn chỏm xương đùi (HTVKCXĐ) hay còn gọi là hoại tử vô mạch (Avascular Necrosis) chỏm xương đùi là bệnh với tổn thương hoại tử tế bào xương và tủy xương do thiếu máu nuôi trên chỏm xương đùi. Vùng hoại tử khi đầu tạo ra những vùng thưa xương,

các ổ khuyết xương, về sau dẫn tới gãy xương dưới sụn, rút cục gây kẹ chỏm xương đùi, thoái hóa thứ phát và mất chức năng của khớp háng, dẫn đến tàn truất phế. Hoại tử chỏm xương đùi tự phát thường gặp nhất ở độ tuổi luống tuổi (20-50 tuổi), nam thường gặp phổ thông hơn nữ (nam chiếm 80%). ngoài ra HTVKCXĐ còn xuất hiện thứ phát sau chấn thương và 1 số nguyên cớ khác và phụ thuộc vào tuổi mắc các bệnh lý nền.

I. Nguyên nhân Hoại tử chỏm xương đùi

1.1. nguyên cớ tự phát. Thường gặp nhất, chiếm khoảng 50% các trường hợp. một.hai. duyên do thứ phát. • Do chấn thương: do trơ trẽn khớp hoặc gãy cổ xương đùi. bình thường hoại tử xuất hiện sau chấn thương khoảng vài năm và không tác động phổ biến đến tuổi và giới.

• không do chấn thương: lạm dụng rượu bia, thuốc lá, tiêu dùng corticoid liều cao (thuốc chống viêm), bệnh khí ép (thợ lặn, công nhân hầm mỏ), bệnh hồng cầu lưỡi liềm, bệnh tự miễn (lupus ban đỏ, viêm khớp dạng rẻ), ghép tạng, viêm ruột, bệnh lý tăng đông và bệnh tắc mạch tự phát, đái tháo tuyến đường, rối loạn chuyển hóa mỡ, thai nghén…trong đấy rượu và corticoid chiếm khoảng 2/3 nguyên nhân gây hoại tử chỏm xương đùi ko do chấn thương.

II. Sinh lý bệnh Hoại tử chỏm xương đùi

khi mạch nuôi dưỡng bị giảm hoặc tắc nghẽn sẽ gây ra các vùng nhồi máu, giả dụ nhỏ và ko ở diện khớp thì vùng nhồi máu ko miêu tả triệu chứng lâm sàng, giả dụ vùng nhồi máu to và sắp diện khớp vùng tỳ đè thì triệu chứng lâm sàng rõ. Trong vòng 6h các tế bào mỡ, tuỷ xương cũng như những tế bào xương sẽ bị chết. Vùng hoại tử sát với vùng mạch nguyên lành và các tế bào còn sống trải qua thời kỳ tiêu huỷ xương chết và hình thành xương mới nhưng tiêu huỷ xương thường diễn ra nhanh hơn làm yếu cấu trúc xương, gây ra gãy những bè xương dưới sụn, trên Xquang gây ra tín hiệu “hình liềm”

trước khi gây bẹt diện khớp, sau ấy là gãy mặt khớp. quá trình này chẳng thể đảo ngược, phá huỷ khớp và thể hiện những triệu chứng trên lâm sàng. thời kỳ hoại tử ban sơ chỉ tác động đến xương ở chỏm xương đùi. Sụn chỏm xương đùi vẫn còn nguyên lành tới khi gãy những bè xương do còn được nuôi dưỡng bởi dịch khớp và không phụ thuộc vào nguồn mạch nuôi dưỡng trong chỏm xương đùi. Sau lúc sập chỏm, sụn khớp phải chịu lực tỳ cơ học thất thường và dẫn tới thoái hoá tiến triển. Mặt chỏm xương đùi không đều truyền những lực tỳ bất thường lên sụn ổ cối và cũng dẫn đến thoái hoá. Tại thời khắc này, ko thấy biến đổi ổ cối trên X quang quẻ nhưng đã thấy trên vi thể và đại thể lúc thay khớp. Thoái hoá tiến triển dẫn tới hẹp khe khớp trên X quang đãng, xơ hoá, hình thành ổ khuyết xương và osteophyte.

III. Triệu chứng Hoại tử chỏm xương đùi

lâm sàng thương tổn mang thể ở một hoặc hai bên khớp háng, khoảng 70% các trường hợp thương tổn xuất hiện 1 bên. Ở công đoạn sớm thường bệnh nhân ko có triệu chứng gì đặc trưng. giai đoạn muộn hơn, triệu chứng chính là đau khớp háng bên tổn thương. Đau thường xuất hiện từ từ, nâng cao dần, đau tăng lên khi vận động hoặc đứng lâu, giảm khi nghỉ ngơi. Bệnh nhân thường không với các diễn tả toàn thân như sốt…trừ những triệu chứng của bệnh nền nếu như có (lupus ban đỏ…).

Khám thấy: quá trình sớm, đi lại khớp háng ko hạn chế, muộn mang trình bày hạn chế biên độ đi lại khớp háng như bệnh nhân ngồi chồm hổm khó khăn hoặc không ngồi được, bệnh nhân ko xoay hoặc dạng khép háng thường ngày được, trong khi gấp chạng gần như thông thường. công đoạn muộn khớp háng tránh đi lại đông đảo các động tác. tuy nhiên cần khai thác tiền sử nghiện thuốc, rượu, dùng corticoid liều cao, chấn thương khớp háng hoặc các bệnh lý phối hợp khác lúc bệnh nhân mang dấu hiệu nghi ngờ.

IV. Cận lâm sàng Hoại tử chỏm xương đùi

• Xét nghiệm: các xét nghiệm sinh hóa, huyết học thông thường • Trên phim Xquang thường qui: thường chỉ phát hiện được lúc bệnh ở quá trình muộn. các hình ảnh thường thấy là kẹ chỏm từ chừng độ nhẹ đến nặng, nặng nhất chỏm bị tiêu 1 phần hoặc hoàn toàn, hẹp khe khớp. ngoài ra có những biến đổi cấu trúc xương như mất chất khoáng khư trú, đổ vỡ xương dưới sụn. • Trên phim CT-scaner: không thể phát hiện sớm những thất thường ở tủy và mạch máu của chỏm trong hoại tử vô khuẩn. dấu hiệu sớm nhất với thể phát hiện được trên phim CT là thưa xương. những dấu hiệu khác gồm các nốt nâng cao tỷ trọng không đều hoặc những giải tăng tỷ trọng có bề dầy khác nhau; trục đường sang dưới sụn; vỡ lẽ xương dưới sụn và biến dạng chỏm. • Trên phim cùng hưởng từ (MRI): MRI là công cụ chẩn đoán hình ảnh mang khả năng phát hiện sớm nhất nhạy nhất HTVKCXĐ. tổn thương trên MRI gồm hình ảnh vùng giảm tín hiệu ở chỏm xương đùi phía ngoài và tăng dấu hiệu phía trong.

V. Chẩn đoán Hoại tử chỏm xương đùi

thời kỳ Theo Ficat và Arlet (1997) mang 4 độ dựa trên thể hiện phim Xquang của chỏm xương đùi (năm 1985 mở rộng thêm công đoạn 0). Độ 0: chỉ phát hiện dựa trên sinh thiết Độ 1: Xquang bình thường, chẩn đoán dựa vào CT-scanner, MRI. Độ 2: X.quang bất thương, chưa mang gạnh chỏm. ‒ 2a: Đặc xương hình dạng rộng rãi, kèm hốc sáng. ‒ 2b: tín hiệu gẫy xương dưới sụn, mô tả đường sáng hình liềm. Độ 3: xịt chỏm xương đùi, vỡ lẽ xương dưới sụn. Độ 4: Thoái hóa khớp thứ phát, biến dạng chỏm xương đùi. có sự ra đời của CT và MRI, năm 1993, ARCO (Association Reseach Circulation Osseous ) buộc phải chia ra khiến 6 thời kỳ (hay 6 độ) và hệ thống phân chiếc này hiện đang được dùng phổ quát nhất. Độ 0: Người có nguyên tố nguy cơ hoại tử chỏm xương đùi ko chẩn đoán được trên X quang quẻ qui ước, CT scan, MRI. giai đoạn này thương tổn quá nhỏ không thể phát hiện bằng những kỷ thuật kỹ thuật hiện giờ hay còn gọi là khoảng trống của bệnh. Độ 1: Hư hại huyết quản xảy ra, X quang đãng qui ước chưa phát hiện thất thường nhưng CT, MRI phát hiện được bất thường, bệnh nhân bắt đầu ca cẩm đau âm ỉ ko liên tiếp ở vùng háng bị tổn thương, cũng mang thể đau khớp gối. Độ hai: X quang đãng qui ước cho thấy rỏ được vùng thấu quang và vùng xơ cứng diễn tả sự sửa chửa của giai đoạn nhồi máu, xạ hình xương, CT, MRI cho phép chẩn đoán (+). thời kỳ này tương ứng mang thời kỳ tiêu xương và nhồi máu xương.

Bệnh nhân thấy đau khi chuyển di và giảm đau lúc nghĩ ngơi. Độ 3: ở giai đoạn này miêu tả vượt trội là sự gãy xương ở dưới mặt sụn, thể hiện là hình ảnh thấu quang quẻ hình trăng lưỡi liềm xuất hiện dưới mặt sụn, chỏm xương đùi vẫn còn nguyên vặn ko bị bẹp. Hình ảnh trăng lưỡi liềm này là tín hiệu của ké xương xốp dưới mặt sụn, mặt sụn vẫn còn nguyên vặn. Ở thời kỳ này còn được chia ra làm cho 3 chừng độ: A ( nhẹ: 30%) Độ 4: mặt sụn bị xịt vì sự nâng đỡ dưới sụn yếu đi. đôi khi sự bẹp của chỏm xương đùi là quá nhỏ để phát hiện trên x quang đãng qui ước thẳng – nghiêng, bên cạnh đó CT, MRI thì thấy rất rõ. Ở giai đoạn này ổ cối vẫn còn nguyên vặn vẹo. Độ 5: ổ cối bị ảnh hưởng bởi sự kích thích của ko hợp nhau với chỏm xương đùi, điều đó được biểu đạt là khe khớp hẹp lại và có sự xơ cứng ở cả ổ cối và chỏm xương đùi. Ở phần rìa sở hữu các chồi xương do biến dạng của chỏm xương đùi làm cho cho bệnh nhân phải chịu chứa đớn đau liên miên. Khớp háng khởi đầu chẳng thể cứu vãn được. Độ 6: giống như một viêm xương khớp tiến triển, khe khớp biến mất, chỏm xương đùi vỡ vạc, mặt sụn khớp biến mất. Chỏm xương đùi hoại tử vỡ vụn, bệnh nhân phải chịu đau đớn liên tiếp, đi lại giảm nghiêm trọng.

VI. Chẩn đoán phân biệt Hoại tử chỏm xương đùi

• thời kỳ sớm: cần phân biệt có những bệnh như viêm hoặc u màng hoạt dịch, viêm sụn khớp và những viêm khớp do nguồn gốc khác. • giai đoạn muộn: cần phân biệt sở hữu lao khớp, viêm cột sống dính khớp, viêm khớp do vi khuẩn. viêm khớp dạng tốt…

VII. Điều trị Hoại tử chỏm xương đùi

• Nguyên tắc: phụ thuộc vào thời kỳ tiến triển của bệnh ở công đoạn chẩn đoán và những nhân tố khác như tuổi, mức độ thương tổn và những nhân tố nguy cơ đi kèm. • bí quyết điều trị: theo hai quá trình giai đoạn sớm: có chỉ tiêu điều trị là đề phòng và hạn chế tối đa tiến triển nặng lên. cách thức thường tiêu dùng là khoan giảm áp. công đoạn muộn: khi chỏm xương đùi đã biến dạng hoặc tiêu chỏm, lúc đó chỉ định giải phẫu thay khớp háng bán phần hoặc toàn phần được đặt ra. •

Điều trị cụ thể: các giải pháp không tiêu dùng thuốc: ‒ loại bỏ các nhân tố nguy cơ:bỏ thuốc lá, giảm thiểu rượu bia, hạn chế hoặc hạn chế tối đa sử dụng corticoid ‒ Giảm vận chuyển lên chân đau: giảm hoạt động hoặc tiêu dùng nạng trợ đỡ khi chuyển động ‒ Tập đi lại khớp, hạn chế biến chứng co khớp ‒ Kích thích điện Điều trị bằng thuốc: tiêu dùng các thuốc chống viêm không steroid phối hợp thuốc giảm đau thong thường, bổ sung can xi. Điều trị những bệnh lý phối hợp. Điều trị giải phẫu: ‒ Khoan giảm áp: lúc thương tổn độ 1 và hai (theo ARCO) ‒ Ghép xương: khoan giảm áp kèm ghép xương mang cuống hoặc tự do khi HTVKCXĐ độ 3 ‒ Đục xương sửa trục (Osteotomy) ‒ Thay khớp háng nhân tạo: là một biện pháp với những trường hợp hoại tử vô khuẩn chỏm xương đùi thời kỳ muộn (độ 3 và 4 theo Ficat), giúp người bệnh giảm và hết đau, cải thiện chức năng khớp háng. Bệnh nhân sở hữu thể đi lại, lao động gần như bình thường.

Kết luận Hoại tử chỏm xương đùi:

HTVKXCĐ phát khởi khi đầu âm thầm và là hậu quả của thời còn trẻ. khi bệnh nhân xuất hiện triệu chứng thì thương tổn hoại tử tiến triển chừng độ nhanh tới thời điểm can thiệp phẫu thuật là cần yếu. Việc phát hiện sớm và điều trị kịp thời, đặc thù ở công đoạn cấu trúc phẫu thuật của chỏm xương đùi còn nguyên vẹn là xuất sắc vì dù sao, 1 khớp háng thật vẫn phải chăng hơn là sử dụng khớp háng nhân tạo. Việc phòng ngừa HTVKCXĐ đòi hỏi phải mẫu bỏ những nhân tố nguy cơ, trong đấy bên cạnh các yếu tố bệnh nghề nghiệp là những nhân tố nguy cơ khác sở hữu loại thể bỏ được là rượu và thuốc lá.

Phòng khám đạt tiêu chuẩn (Sở ý tế cấp phép)

Lời khuyên của chuyên gia: Bệnh này sẽ khiến bạn chịu nhiều phiền toái, để lâu dần bệnh sẽ biến chứng “rợn người” như Teo cơ, liệt chi, bại liệt vĩnh viễn rất nguy hiểm. Vậy nên việc chữa bệnh sớm là rất cần thiết, hãy lựa chọn cho mình địa chỉ uy tín, tin cậy để trị bệnh, đảm bảo hiệu quả hỗ trợ điều trị.

* Nếu còn thắc mắc hay cần tư vấn gì thêm xin vui lòng liên hệ theo số điện thoại 096.227.2013 hoặc Chat với bác sĩ chuyên khoa Địa chỉ: 58 – Sơn Tây – Ba Đình – Hà Nội các bác sĩ luôn sẵn lòng giúp đỡ bạn